Susie Rut Einarsdóttir
Minningargrein frá forledrum hennar.
þeir sem vilja votta þeim samúð skrifið í skoðanir.
Susie Rut fæddist á Valentínusardag 1985. Hún
var fljót í heiminn og nú hófst 10 mánaða vaka því Susie svaf
lítið. Það er því varla furða að þegar ég hélt á henni við gluggann
í Goðatúninu fimm til sex mánaða gamalli og sagði "kisa" þá kom
svar: "tis". Á jólunum gekk hún kringum jólatréð og talaði og
talaði.
Í hönd fóru hamingjuárin hennar. Hún var læs 2 ára gömul, allæs
3 ára og las og lék sér. Þá urðu til skrýtin orð eins og
"götustelpuljós" (ljósastaur). Árin þar sem Susie sagðist halda að
Lusie, tíkin hennar Guðrúnar systur, afgreiddi í búð af því að hún
Lusie var svo skynsöm. Árin sem ég sagði henni sögur af hundunum úr
sveitinni og lauk einni með orðunum "det var nú det". "Af hverju
ert þú að tala dönsku, Vaskur minn?" Síðan komu fjögur yndisleg ár
í Ísaksskóla hjá Sigrúnu þar sem skólaslitin með söng gleymast
ekki. Undir lok skólagöngunnar í Ísaksskóla fóru að koma hringingar
frá bókasafninu: "Það er hér lítil stúlka að biðja um Tolstoj, á
hún að taka hana?" En það voru ský við sjóndeildarhringinn, svört
ólguský. Hún hóf nú nám við Miðskólann. Hún pirraði fyrsta
kennarann sinn þar með athugasemdum og spurningum og dró jafnvel í
efa það sem sagt var. Skólastjórinn sendi hana hins vegar í
greindarpróf. Susie Rut mældist greindari en langflest okkar,
langtum greindari.
Hringingin úr skólanum sagði að ekki væri allt sem sýndist.
Susie er þjófur! Hún stelur peningum frá foreldrum sínum og öðrum
og slær um sig með sælgæti í skólanum. Nú varð að beita hana
viðurlögum og aga, bæði í skóla og á heimili. Hún virtist ekki
aðlagast í skólanum og grúfði sig yfir bækur, m.a.s. Dostojevskí.
Það var ekki fyrr en miklu seinna, langtum seinna, að hún sagði
okkur að hún hefði notað sælgætið til að blíðka kvalara sína. Allir
brugðust henni, mest ég. Skilningsskortur og hugleysi er synd og
syndir feðranna munu koma niður á börnunum.
Úr Miðskólanum kom Susie með kramið hjarta og slíkt hjartasár
skilur eftir ör sem aldrei hverfa. Seinna þegar hún Susie bjó til
lista yfir þá sem hún ætlaði að fyrirgefa var að lokum eitt nafn
eftir á listanum; nafn þeirrar sem hafði sig mest í frammi.
Unglingsárin voru Susie erfið. Hún sinnti ekki náminu, en tók
góð próf með stuttum skorpulestri. Hún var reið og einþykk og er þá
fátt talið. Um þetta leyti orti hún ljóð. Hún byrjaði í MR, sem hún
fór í mín vegna, og þá byrjaði "spíttið". Það liðu ekki nema fáir
mánuðir þar til hún fór í meðferð.
Meðferð á Íslandi var fyrirbæri sem væntanlega átti ekki marga
sína líka. Þar ægði þá öllum saman, ungum og öldnum, körlum og
konum. Þar var t.d. tilvalinn staður fyrir menn til að hvíla sig á
neyslu um skamma hríð, slá tvær flugur í einu höggi; hvíla sig og
finna stúlku í framhaldið þegar út væri komið. Þá höfðu menn
símasamband og þurftu því ekkert sérstaklega að einbeita sér að
meðferðinni og gátu jafnvel látið færa sér sitt lítið af hverju,
enda lærði Susie að sprauta sig í sinni fyrri meðferð og kynntist
morfíni í þeirri síðari. Morfín varð hennar fíkn. Neyslutímabilið
varð stutt, en hart. Rétt rúmlega 18 ára gekk hún í AA og bjó í 12
spora húsinu. Hetja sem lítið ber á í baráttunni við eiturlyfin,
sem heitir Jón Guðbergsson, reyndist okkur og Susie ómetanleg
stoð.
Og svo varð aftur bjart. Þegar eitrið sleppti tökunum varð hún
aftur blíð og góð og hlý og gefandi, aftur yndisleg. Og hún hóf
fullt starf með námi á röntgendeild Landspítalans. Að lokum dró hún
úr vinnu og tók stúdentspróf með góðum árangri á einu ári með
vinnu.
Snemma vors fór hún til langdvalar í Mexíkó til að ná fullum
tökum á spænsku í háskólanum þar áður en hún færi til frekara náms.
Hana langaði mest að verða læknir.
Dvölin varð endaslepp. Hún fann varnirnar byrja að bresta fjarri
stuðningi og flýtti sér heim. Hún var með alvarlega sýkingu þegar
heim var komið og þurfti spítalavistar við og veikindin urðu
alvarleg með endurteknum áföllum. Hún og við öll þekktum
lífshættuna. Verkjalyfin sem hún varð að fá væru neistinn sem myndi
kveikja morfínfíknina. En innan veggja spítalans yrði hún samt
örugg. Strax að dvölinni lokinni færi hún í afeitrun og sólin myndi
aftur skína í lífinu okkar. Vinir hennar bæði innan og utan AA voru
hjá henni og studdu hana.
En á spítalanum var vargur í véum. Jafnvel þar plantar
djöfullinn verkfærum sínum. Í næsta herbergi var "sjúklingur". Hann
fór að hafa ofan af fyrir Susie Rut með sögum. En ekki er allt sem
sýnist. Tíminn langi á spítalanum var á enda. Susie Rut var
aðframkomin og pantaði dvöl í afeitrun. Hún hafði vissulega fengið
að finna fyrir fordómum og kveið því mest að mannorð sitt yrði
dregið í svaðið. Hún þarf að minnsta kosti ekki að reyna það, bara
við. "Mamma, ég verð að komast, ég verð." Og hún fékk vilyrði fyrir
innlögn. Í eigingirni minni sagði ég mömmu hennar að hitta mig
erlendis þar sem ég var að vinna. Hún hafði ekki vikið frá englinum
okkar allan tímann á spítalanum; öllu var óhætt. Það voru vonbrigði
fyrir okkur og hana þegar í ljós kom að stofnunin, þar sem hún
hafði unnið svo mikið og gott sjálfboðastarf, hætti við að leggja
hana inn þar eð hún þyrfti áframhaldandi sýklalyfjameðferð í æð
tvisvar á dag, þótt LSH teldi því ekkert til fyrirstöðu. Þrátt
fyrir þetta reiðarslag var engan bilbug á henni að finna; ekki að
heyra. En það voru tveir kvíðafullir dagar þangað til mamma kæmi
heim. Djöfullinn hafði sín áform, lagði sínar snörur. Aðfaranótt
laugardags sjást tvö símtöl hringd til Susie Rutar frá skemmtilega
manninum í næsta herbergi. Henni hefur svo verið afhentur
ofurskammtur eiturlyfja sem var líkama hennar, án eiturlyfja í
næstum 4 ár, um megn.
Við þökkum englum í mannsmynd sem starfa á gjörgæsludeild og
Nonna frábæra aðhlynningu.
Eftirmáli:
Þá 3 daga sem dauðastríð dóttur minnar stóð fór ég að hugsa um hvað
ég gæti gert til að forða öðrum frá örlögum hennar. Ég ákvað að
segja frá henni, frábærri stúlku sem eiturlyfjasalarnir hafa rænt
lífinu. Rænt henni frá fjölskyldu sinni sem elskaði hana.
Á Íslandi hefur aldrei verið framið hryðjuverk, en við höfum
miklar varnir gegn þeim. Öflugustu glæpasamtök heims sjá um
framleiðslu og dreifingu eiturlyfja. Þau eru
eiturlyfjastóriðnaðurinn. Viðskiptaplanið er einfalt, en
eitursnjallt. Markhópurinn er 16-18 ára unglingar í vanda. Ef
viðskiptavinirnir nást á þessum mótunarárum næst þrælbundinn hópur
framtíðarviðskiptavina. Markaðsaðferðin er maður á mann. Skilaboðin
eru í fyrsta lagi að nafngreindir eru þjóðþekktir menn. "Sérðu NN?
Ég sel honum. Það er bara bull að eiturlyf skaði alla. Það er
persónubundið. Við höfum líka vald. Undir okkar vernd ertu
öruggur." Næsta stig er bein símasala. Þú losnar aldrei undan
henni. "Vantar þig ekki...? Ég var að fá nóg af því. Ertu blankur?
Við reddum því." Hluti skemmtanaiðnaðarins styður svo við.
Eiturlyfjaneysla veldur meiri samfélagsskaða en nokkuð annað.
Kostnaður löggæslunnar, heilbrigðisþjónustunnar, trygginganna og
félagsþjónustu sveitarfélaganna reiknast í tugum milljarða.
Mannslífin reikna ég ekki. Við þurfum ekki að skálda upp tölur í
þessu sambandi eins og nýleg dæmi eru um í öðrum málaflokkum.
Eiturlyfjafaraldurinn komst ekki á blað í síðustu kosningum. Hann
telst væntanlega ekki málefni fjölskyldunnar.
Ofbeldið tengt eiturlyfjum hér á landi er þyngra en tárum taki.
Ekki spyrja afbrotafræðingana um tölurnar. Látið frekar blinda lesa
upp. Spyrjið spítalana. Ég þekki föður eiturlyfjaneytanda sem hefur
handleggsbrotnað 26 sinnum. Ekkert varðandi handleggsbrotin er
nokkurs staðar skráð sem afbrot. Ráðin til að verjast
eiturlyfjasölunum líkt og hermdarverkamönnum eru til. Þau kunna að
kosta tafir hjá farþegum og í farmflutningum. Við þurfum að meta
rétt vitna og fórnarlamba til lífs og líkamshelgi, meta vægi hans
gagnvart rétti sakborninga. Við vitum hvernig vogarskálarnar halla
í dag. Lögreglan þarf sanngjarnan rétt til rannsókna. Mig langar
hér í lokin að hvetja til stofnunar sjóðs með framlögum landsmanna.
Sjóðs til að standa fyrir átaki gegn eiturlyfjasölunni. Þetta er
langbrýnasta verkefnið fyrir framtíð Íslands.
Pabbi.
Elsku
engillinn minn
Nýfædd, svo agnarsmá og skýrleg og ævinlega með augun opin.
Vakandi meira en góðu hófi gegndi, sífellt að skoða heiminn í
kringum þig.
Svo ótrúlega fljót að þroskast:
Fyrsta orðið sex mánaða.
Fyrstu skrefin sex mánaða.
Farin að ganga átta mánaða.
Orðin læs þriggja ára...
Svo oft hugsi og í öðrum heimi.
Svo ofurkát og hrókur alls fagnaðar.
Svo rík af réttlætiskennd.
Svo undurnæm og blíð, en samt svo skapmikil.
Svo úrræðagóð og fylgin þér.
Svo lengi að taka til og svo ótrúlega fljót að drasla allt út
aftur.
Svo einlæg og hjartahlý.
Svo viðkvæm og brothætt.
Stundum svo reið, en svo miklu oftar skin en skúrir.
Stundum á brattann að sækja, en svo miklu oftar bjart, elsku
vinan mín.
Alltaf að hugsa um aðra.
Alltaf svo góð og tillitssöm við mömmu sína.
Mamma er svo óendanlega stolt af þér.
Mömmu þykir svo endalaust vænt um þig, elsku engill.
Guð geymi þig ástin mín.
Mamma